Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Blog Article
Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.
Basın kartı almak isteyen bir muhabir için ilk soru genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu sorunun cevabı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te güncellenen Basın Kartı Yönetmeliği'nde madde madde yer alıyor.
Bu rehberde ; kart türlerini, aranan nitelikleri , medya kuruluşlarında aranan kriterleri , başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun çalışma usulünü ve kartın iade edilmesi gereken durumları resmî mevzuata dayanarak anlatıyoruz . Amaç , yazıyı bitirdiğinizde başvurunuzu kendinizden emin şekilde yapabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının uygun bulunan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Belgenin işlevi , sahibinin medya mensubu olduğunu tartışmasız biçimde ortaya koymaktır.
Kart, başvuranın yalnızca kendi beyanıyla talep edebileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda Seçim Yazılımı kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, bağlı olduğu yayının da yönetmelikteki kriterleri karşılaması gerekir. Yani başvuru iki yönlü bir değerlendirmedir: hem başvuran hem işveren incelenir .
Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?
"Sarı basın kartı" ifadesi, resmî bir kart türünün adı değildir ; kartın bilinen tasarımına atıfla ortaya çıkmış yerleşik bir kullanımdır . Yönetmelikte sadece beş tür sayılır ve günlük kullanımda "sarı kart" denildiğinde çoğu zaman göreve bağlı basın kartı düşünülür.
Basın Kartının Hukuki Dayanağı
Basın kartının yasal temeli , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırarak onun yerini almıştır .
Yönetmelikte 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile önemli güncellemelere gidilmiştir . Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının hesaba katılacağı düzenlenmiş , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.
- Kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu, ek 1-8. maddeler
- Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
- Revizyon: 2024 yılında 8624 sayılı kararla yapılan değişiklikler
- Çalışma ilişkisi: 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlar Kanunu
- Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları
Altını çizmek gereken bir nokta: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden yürürlükteki son hâli doğrulamanız önemlidir.
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yönetmeliğin 6. maddesine göre toplam beş kart türü tanımlanmıştır. Her türün kapsadığı kişiler ve başvuru koşulları farklılık gösterir . Doğru türe başvurmak , zaman kaybını önler.
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Bir medya kuruluşuna bağlı olarak çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarına ve enformasyon görevlilerine verilen karttır. Uygulamada en sık görülen kart türü budur; kart talep edenin genel şartların hepsini karşılaması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .
2. Süreli Basın Kartı
Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Kart talep edenin; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini aşmamak üzere verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.
3. Geçici Basın Kartı
Türkiye'ye belirli bir haber, zirve ya da etkinlik için geçici olarak gelen yabancı gazetecilere yönelik karttır. Geçici kart, görev süresi esas alınarak azami üç aylığına verilir ve talep hâlinde yalnızca bir kez süresi uzatılabilir .
4. Serbest Basın Kartı
Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması zorunludur . Kart süresi, önceki kart sahipliği süresine göre farklılaşır:
- Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
- Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
- On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay
Yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda ise gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması şarttır.
5. Sürekli Basın Kartı
En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. Bu süre hesaplanırken serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü hesaba katılır. Sürekli kart başvurularında aktif sözleşme şartı bulunmaz; buna karşın yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilemez.
Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar
Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler esas alınır . Bu koşullardan biri bile eksikse başvuru olumsuz sonuçlanır:
- 18 yaşını bitirmiş olmak.
- En az lise veya dengi bir okuldan mezun olmak.
- Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
- Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
- Yönetmelikte tek tek sayılan şantaj, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet ve benzeri suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
- Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.
Son iki şart ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için istenmez. Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, çalışanın 5953 yerine 4857 sayılı Kanun'a tabi gösterilmesidir. Başvurudan önce hizmet akdinizi bir kez daha gözden geçirin .
Kart Alamayacak Olanlar Kimlerdir?
Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Örneğin bir holdingin iç bültenini yazan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu kapsamda başvuru yapamaz .
Kurum Şartları: Gazete, Ajans, RTV ve İnternet Haber Siteleri
Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları karşılaması gerekir. Ayrıca her kuruluş türü için kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar farklılaşır .
Yazılı Basın: Gazete ve Dergiler
Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla aksatmadan yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının diğer yayınlardan birebir aktarılmamış olması gerekir . Kontenjan , yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre belirlenir ; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru işleme konmaz.
Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Durum
Ajansların ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci bulundurması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması gerekir . On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı yoktur .
RTV Kuruluşları
RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilebilir . Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, unvanları uygun görünse de kart düzenlenmez .
İnternet Haber Sitelerinde Şartlar
Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının kesintisiz biçimde ulaşılabilir olması, özgün ve güncel haber ve yorumlar sunması ve içeriklerin başka yayından aynen alıntı içermemesi gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre değişir:
- Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
- 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
- On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz
İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de bulunur .
Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç
Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve ana hatlarıyla aşağıdaki sırayı izler :
- İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
- Ön hazırlık yapın: Fotoğraf, altı aylık mesleki çalışma belgesi ve fikir işçisi sözleşmenizi dijital olarak hazırlayın.
- Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
- İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
- Ön inceleme: Bölge müdürlüğü dosyanızı kontrol eder ve gerekirse Adli Sicil, SGK, Basın İlan Kurumu gibi kurumlardan bilgi toplar.
- Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
- Kartın teslimi: Olumlu karardan sonra kart basılır ve Başkanlığın belirlediği yöntemle teslim edilir.
Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Başkanlıkça reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru yapılabilir .
Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa ileterek başvurur . Yabancı medya mensupları ise Başkanlığın sitesindeki ayrı bir elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .
Başvurunuzu Kim Değerlendirir? Basın Kartı Komisyonu
Basın Kartı Komisyonu, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden teşekkül eder. Üyelik süresi iki yıldır.
- Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
- Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
- Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
- Dosyalar toplantıdan en az beş gün önce üyelerin incelemesine sunulur.
- Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.
İnceleme sırasında başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da göz önünde bulundurur . Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da hesaba katılır . Bu nedenle trafiği düşük bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile başvurunun reddine yol açabilir .
Kart Sahiplerine Sağlanan İmkânlar
Kartın sağladığı başlıca avantaj, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Bunun dışında mevzuatta doğrudan düzenlenmiş birkaç önemli hak bulunur :
- Basın trafik kartı: Talep eden kart sahipleri basın trafik kartı alabilir; kullanım esasları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Yönerge kapsamında yurt dışı görevlendirmesi olan kart sahipleri ve sürekli kart sahipleri bu pasaporttan yararlanabilir.
- Resmî tanınırlık: Kart, resmî ve özel kurumların kabul etmek zorunda olduğu bir kimliktir.
- Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.
Şu ayrıma dikkat etmek gerekir: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları kart sahipliğinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet ilişkisinden ileri gelir. Kartı olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanabilir. Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine uyguladığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan doğrulamanız önerilir .
Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu
Yürürlükteki kurallara göre kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Geçerliliği sona eren kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yenilenir . Sürekli türdeki kart ise ömür boyu geçerlidir ; kartın fiziksel olarak değiştirilmesi gündeme gelebilir .
Kart kaybolursa ya da yıpranırsa Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kayıp durumunda talebe kaybı gösteren tutanak veya kayıp ilanı ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenmelidir . Dikkat edilmesi gereken sınır şudur: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi bir yılda azami iki kez yapılabilir .
Maliyet tarafında yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini belirtir . Güncel tutar Başkanlıkça ilan edildiğinden, resmî duyuruları takip etmeniz önerilir.
Basın Kartının İadesi ve İptal Edildiği Durumlar
Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , söz konusu değişiklik en geç bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilir . Bu belge; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa geri verilir . Elinizdeki eski kart iade edilmeden yeni başvuru işleme konmaz.
Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:
- Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
- Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
- Kartın ya da bağlı kartların üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verilmesi
- Basın ahlak esaslarına aykırı davranışlar nedeniyle Komisyonun iptal kararı vermesi
Basın ahlak esaslarına aykırılık sebebiyle kartı iptal edilen kişiye , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden kart verilemez. Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Ayrıca dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Başkanlıkça suç duyurusunda bulunulur; böyle kişilere soruşturma ya da kovuşturma tamamlanıncaya kadar kart düzenlenmez .
Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar
Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; yayın sahipleri, kamudaki enformasyon görevlileri ve medya alanındaki sendika ile dernek yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Her grup için ayrı kurallar geçerlidir .
Enformasyon Görevlileri
Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , enformasyon görevlisi olarak başvuru hakkına sahiptir. Beyannamenin üst yönetici tarafından onaylanması ve birim ve kadro unvanını içeren resmî görev yazısının eklenmesi zorunludur . Değerlendirmede Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına özellikle odaklanır; yalnızca kadro unvanı yeterli sayılmaz .
Yayın Sahipleri ve Tüzel Kişi Temsilcileri
Yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanları da kart alabilir . Bu kişilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi temel koşullar geçerliliğini korur .
Meslek Örgütü Yöneticileri
Medya alanında faaliyet göstermeleri şartıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yöneticileri de kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Diğer taraftan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.
Başkanlığın Yaptığı Denetimler
İletişim Başkanlığı, kart sahiplerinin şartları sürdürüp sürdürmediğini düzenli olarak denetler . İşveren kuruluşlar, talep üzerine kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi sunmalıdır. Denetim sırasında mesleki çalışmalar da sorulabilir; bildirimi aksatan kuruluş sahibi uyarılır .
Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler
Sisteme girmeden önce şu maddeleri baştan sona kontrol etmeniz, gereksiz ret ve gecikmeleri ciddi biçimde engeller:
- 18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
- Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
- Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
- Son altı aya ait, adımın açıkça göründüğü mesleki çalışmalarımı hazırladım.
- Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
- Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
- Varsa eski kartımı iade ettim ve bekleyen bir bildirim yükümlülüğüm yok.
Maddelerden birini işaretleyemiyorsanız, önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak çok daha doğru bir yaklaşımdır . Zira ret alan bir başvuru yeniden başvuru hakkı tanısa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .
Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar
Ret kararlarının önemli bir kısmı , aslında önlenebilir ihmallerden ileri gelir. Başvurularda sık rastlanan problemler ve doğru yaklaşım aşağıdadır:
- Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
- Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
- Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
- Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
- Geç bildirim → Değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde bildirimi mutlaka yapın.
- Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.
Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Bir haber sitesinde bir buçuk yıl çalışmış bir editör , işten çıkışının ardından iki ay sonra yeni bir yayında işe başlıyor . Arada bir aylık süre aşıldığı için ara vermeden çalışma koşulu bozuluyor . Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, bu sorunla karşılaşmayabilirdi.
İnternet Haber Sitenizin Çalışanları Kart Alabilir mi?
2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri basılı yayınlarla aynı çatı altına alındı ve bu sitelerin çalışanları da kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Ancak her haber sitesi otomatik olarak bu hakka sahip değildir . Sitenizin çalışanlarının kart alabilmesi için aşağıdaki noktaları kontrol edin :
- Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
- Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
- Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
- İçerik kalitesi: Günlük, özgün ve kaynağı belirtilmiş haberlerle yayın yapın.
- Süreklilik: Kesintisiz yayın şartı için sağlam hosting ve düzenli yedekleme kullanın.
- Ziyaretçi verisi: Komisyon trafik verisine baktığı için okur sayınızı ve istatistiklerinizi takip edin.
Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , yayın altyapınızla yakından bağlantılıdır . Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, siteyi yöneten ekip için günlük işin bir parçası olmalıdır .
Basın Kartı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Basın kartı almak için üniversite mezunu olmak gerekir mi?
Üniversite diploması şart değildir. Yönetmelik eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini yeterli sayar ; yani lise mezunları da karta başvurabilir . Yine de Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi inceler; güçlü bir çalışma dosyası diploma kadar değerlidir.
Basın kartı kaç ayda gelir?
Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine taşınır. Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için süreç toplantı takvimine göre uzayıp kısalabilir.
Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?
Sınırlı koşullarla evet. Serbest basın kartı, en az bir yıl çalıştığı kuruluştan ayrılıp bir ay içinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilir . Kurumsal geçmişi bulunmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar bakımından bu imkân bulunmaz .
Sosyal medya hesabıyla haber yapanlar kart alabilir mi?
Bağımsız sosyal medya yayıncıları, sadece bu yayınlara dayanarak başvuru şartlarını karşılayamaz. Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü unvanıyla çalışan biri karta başvurabilir .
Basın kartı ücretli mi?
Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini düzenler. Bedelin tahsili ve tutarı Başkanlıkça belirlenir ; bu yüzden son durumu başvuru sistemi veya resmî duyurulardan kontrol etmelisiniz .
İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?
Gerekçe ortadan kalkınca tekrar başvurmak mümkündür . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart düzenlenmez . Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri yapılmadıkça kart verilemez.
Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?
Evet, alabilirler. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. İki durumda da çalışma izni, görevlendirme belgesi ve takdim mektubu aranır ; yabancılara sürekli kart ve basın trafik kartı verilemez.
Özetle basın kartı almak; mevzuatta sayılan kişisel şartları taşımak, şartları sağlayan medya kuruluşunda çalışmak ve başvuru dosyasını eksiksiz tamamlamakla başlar . Kart elinize geçtikten sonra da iş değişikliği bildirimlerini takip etmek sorunsuz bir meslek yaşamının anahtarıdır .
Kart türleri, sorgulama, yenileme ve reddedilme durumunda izlenecek yollar hakkında daha fazla bilgi için basın kartı rehberimizi inceleyebilirsiniz . Resmî işlemler için daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını esas alın ; bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page